ΙΣΤΟΡΙΑ

Η Κέα είναι το δυτικότερο κατοικήσιμο νησί των Κυκλάδων. Η παλαιότερη ονομασία της ήταν Υδρούσα, ενώ κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας το νησί λεγόταν Τζιά, μια ονομασία που έχει παραμείνει ακόμα και σήμερα. Το όνομα Κέα οφείλεται στον ήρωα Κέω που ήταν επικεφαλής των Λοκρών από τη Ναύπακτο οι οποίοι κατά την αρχαιότητα κατέλαβαν το νησί.

Ο προϊστορικός οικισμός της Κεφάλας που βρίσκεται στο ομώνυμο ακρωτήριο στη βορειοδυτική ακτή του νησιού, ιδρύθηκε κατά την νεολιθική περίοδο, γύρω στα τέλη της 4ης χιλιετίας. Ο οικισμός της Αγ.Ειρήνης στο βόρειο τμήμα του λιμανιού του Αγ.Νικολάου υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά κέντρα του Αγαϊακού χώρου από το τέλος της νεολιθικής εποχής που χρονολογείται η πρώτη εγκατάσταση στο χώρο μέχρι το 15ο αιώνα π.Χ όπου και καταστράφηκε από τους ισχυρούς σεισμούς σε περίοδο μεγάλης ακμής.

Στους αρχαϊκούς χρόνους (7ος – 6ος αιώνας) στη Κέα υπήρχαν 4 ανεξάρτητες και δυνατές οικονομικά και πολιτιστικά πόλεις: η Κορησσός, η Ιουλίς,
η Καρθαία και η Ποιήεσσα ερείπια των οποίων υπαρχουν έως και σήμερα και μαρτυρούν τη μεγάλη ακμή του νησιού κατά την αρχαιότητα. Κατά τους Βυζαντινούς χρόνους, την Φραγκοκρατία και την Τουρκοκρατία το νησί περιήλθε σε παρακμή και ήταν ορμητήριο πειρατών. Το νησί βρισκόταν υπό την κατοχη των Τούρκων από το 1566 έως και το 1821 όπου και απελευθερώθηκε. Σημαντικό ρόλο έπαιξε ο εθνικός μας ήρωας Λάμπρος Κατσώνης.
Από το 1830 η Κέα όπως και όλες οι Κυκλάδες περιλήφθηκε στο νεοσύστατο Ελληνικό κράτος.

Σημαντικά ευρήματα από τις ανασκαφές στο νησί φιλοξενούνται στο αρχαιολογικό μουσείο της Κέας που βρίσκεται στην Ιουλίδα.
Το νησί ήταν σημαντικό πολιτιστικό κέντρο κατά την εποχή του Χαλκού και έγινε ισχυρή δύναμη στη βιομηχανία (εμαγιέ, μέταλλα, ξύλο), συμμετείχε στους Περσικούς πολέμους και ήταν μέλος της Αθηναϊκής συμμαχίας.